آخرین مطالب وبلاگ live-chat-up-arrow live-chat-down-arrow

وضعیت عملکردی صندوق سرمایه گذا ...

سبدگردان الگوریتم در سال 1399 اقدام به تاسیس دو ص ...

پذیره نویسی بزرگترین صندوق جسو ...

گسترش فعالیت کسب وکارهای نوپا در چند سال اخیر در ا ...

آغاز پذیره‌‌نویسی صندوق سرمایه ...

آرش آقاقلیزاده، مدیر عامل سبدگردان الگوریتم از محص ...

وبلاگ الگوریتم

یکی دیگر از خدمات تخصصی شرکت الگوریتم تامین مالی جمعی می باشد. کارآفرینان و صاحبان کسب و کار برای تامین منابع مالی خود و تجمیع سرمایه و جمع آوری سرمایه های خرد از این خدمت استفاده می کنند و این فرایند از مشارکت جمعی از سرمایه گذاران جهت جمع آوری منابع مالی برای کسب و کارهای نوپا مفید می باشد. ارائه ایده های جدید در پلتفرم های مشخص میتواند حمایت سرمایه گذاران خرد و کلان را در بر گیرد.

شرکت سبدگردانی الگوریتم ارائه دهنده خدمات تامین مالی جمعی به صاحبان کسب و کار

تعریف تامین مالی جمعی

آنچه امروزه از آن به عنوان تامین مالی جمعی یاد می‌کنیم، مسیر تغییر یافته و مدرن شده همان راهی است که بشر در دوره های مختلف تلاش داشته از سرمایه‌های خرد مردمی در اشکال مختلف بهره بگیرد. امروزه با گسترش تکنولوژی، فراگیر شدن اینترنت و بسط قوانین، این روش تامین مالی ساختار توسعه‌یافته‌ای به خود گرفته است.

یکی از دغدغه‌های جدی کارآفرینان و صاحبان کسب و کارهای نوپا، تأمین مالی ایده‌ها و طرح‌های نوآورانه است. چرا که به دلیل ریسک بالای این کسب و کارها، تأمین مالی از روش‌های سنتی دشوار و یا حتی غیر ممکن است. اما امروزه با استفاده از ظرفیت بالای اینترنت و فضای مجازی، تجمیع سرمایه‌های خرد و هدایت آن به سمت کسب و کارهای نوپا به راحتی امکان‌پذیر می‌باشد.

در بستر تأمین مالی جمعی، کارآفرینان می‌توانند با ارائه شرح کاملی از ایده و یا محصول خود در پلتفرم‌های مشخص، اقدام به جمع‌آوری منابع از افراد در قالب‌‌های مختلف کنند.

انواع روش های تامین مالی جمعی

در ایران روش های تامین مالی جمعی به روش اهدا و پاداش از سال های گذشته انجام می گرفت اما روش مشارکت با مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار از سال 1399 اجرایی شد. سازمان بورس و اوراق بهادار با تصویب دستورالعمل تأمین مالی جمعی در سال ۱۳۹۷، به این روش تأمین مالی در کشور رسمیت بخشیده است. مطابق این دستورالعمل، ارکان اصلی تأمین مالی جمعی عبارتند از:

  • عامل
  • سکو
  • ناظر فنی/ مالی

اولین طرح تامین مالی جمعی اجرا شده در کشور به روش مشارکت، در تاریخ 1399/10/14 توسط پلتفرم دونگی و با نظارت سبدگردان الگوریتم با موفقیت انجام شد.

نقش الگوریتم

در تیرماه 1398، فراخوان شرکت فرابورس برای ثبت نام متقاضیان عاملیت تامین مالی جمعی اعلام شد. این روش تامین مالی که تامین منابع از عموم در بستر اینترنت تعریف می‌شود، یکی از مهمترین روش¬های تامین مالی برای کسب و کارهای نوپا در جهان به شمار می آید. در ساختار اعلام شده، عامل، سکو و ناظر (فنی-مالی) از ارکان اصلی تأمین مالی جمعی به شمار می آیند. در این ساختار عامل باید یا خود نهاد مالی بوده و یا از طریق انعقاد قرارداد با نهادهای مالی دارای مجوز از سازمان بورس اقدام به فعالیت کند. نهاد مالی در این مکانیزم نقش ناظر فنی و مالی دارد. سبدگردان الگوریتم با اخذ مجوز از سازمان بورس در سال 1398، ارائه خدمات به عاملان تأمین مالی جمعی به عنوان نهاد مالی را به مجموعه خدمات خود افزوده است.

در تامین مالی پروژه هایی که از این طریق انجام می شود، ابتدا طرح پیشنهادی متقاضی از منظر توجیه‌پذیری، صلاحیت اجرایی و اعتباری متقاضی و سطح ریسک توسط عامل بررسی می‌شود و با تایید شرکت سبدگردان الگوریتم که در نقش نهاد مالی می‌باشد، به شرکت فرابورس برای تعریف نماد و ادامه فرآیند تامین مالی ارسال می گردد. سبدگردان الگوریتم علاوه بر تایید تعریف و توجیه‌پذیری طرح، بر کلیه نقل و انتقالات مالی بین متقاضی، پلتفرم و سرمایه‌گذاران نظارت دارد.

پلتفرم‌های همکار

دونگی در حال حاضر تنها پلتفرمی است که شرکت سبدگردان الگوریتم به عنوان نهاد مالی با آن همکاری دارد.

دونگی یک پلتفرم سرمایه گذاری جمعی تحت نظارت شرکت فرابورس ایران است که کسب و کارها می توانند تقاضای تامین مالی برای طرح ها و برنامه‌های خود را از طریق دونگی منتشر کنند. در واقع دونگی پل ارتباطی میان کسب و کارهای متقاضی تامین مالی و سرمایه گذاران علاقه مند می باشد. متقاضیان تامین مالی برای کسب اطلاع از شرایط و چگونگی انجام تامین مالی پروژه های خود و همچنین سرمایه‌گذاران برای اطلاع از طرح های در جریان و مشارکت در طرح ها می توانند به سایت پلتفرم دونگی به آدرس dongi.ir مراجعه نمایند.

طبق قوانین و مقررات مصوب سازمان بورس و اوراق بهادار، سبدگردان الگوریتم به عنوان نهاد مالی می تواند همزمان با 5 عامل همکاری نماید.

روش سرمایه گذاری

در سایت پلتفرم دونگی اطلاعات مربوط به طرح های تامین مالی جمعی وجود دارد، به منظور سرمایه گذاری در این پروژه ها داشتن کد بورسی (سجامی بودن) الزامی است. متقاضیان ابتدا باید در سایت ثبت نام کنند و شرایط استفاده و سیاست محرمانگی را مطالعه کرده و بصورت الکترونیکی امضاء نمایند. اطلاعات مربوط به پروژه ها در دسترس افراد می باشد. افراد می توانند یکی از پروژه های آماده سرمایه گذاری را انتخاب کرده و مبلغ مورد نظر خود جهت سرمایه گذاری را تعیین کنند (حداقل مبلغ سرمایه گذاری 500 هزار تومان و حداکثر مبلغ برای اشخاص حقیقی معادل 5 درصد از ارزش پروژه می باشد)، قبل از تکمیل فرایند سرمایه گذاری باید فرم آگاهی از ریسک سرمایه گذاری را مطالعه کرده و بصورت الکترونیکی امضاء نمایند. سپس جهت واریز مبلغ مشارکت به درگاه بانکی هدایت می شوند.

روش تامین مالی طرح ها

روش کار عمدتا به این شکل است که ابتدا شرکت حقوقی طرح خود را به سکو ارائه می دهد. متقاضی حتما باید شخص حقوقی باشد و اشخاص حقیقی متقاضی تامین مالی در این بازار، باید ابتدا شکل حقوقی به کسب و کار خود بدهند. بر اساس آخرین اطلاعیه کارگروه تامین مالی جمعیسقف تامین مالی برای هر طرح ده میلیارد تومان تعیین شده است. پس از بررسی دقیق طرح از منظر توجیه پذیری و صلاحیت اعتباری و اجرایی متقاضی توسط عامل و تایید نهاد مالی، طرح به کمیته‌ای متشکل از نمایندگان سازمان بورس و فرابورس و شرکت عامل، ارائه می‌شود و در صورت تصویب، کد تامین مالی خاصی برای طرح اخذ می‌گردد.

سپس در پلتفرم مخصوص، اطلاعات طرح و میزان سرمایه مورد نیاز و میزان جمع آوری شده و باقی مانده در چهارچوب دستورالعمل‌های مشخص منتشر می‌شود، پس از جمع آوری کل مبلغ از سرمایه گذاران، مبلغ به متقاضی با تایید نهاد مالی پرداخت می‌شود. در طی اجرای طرح نیز گزارشات دوره‌ای عملکرد طرح در پلتفرم مربوطه منتشر می‌شود.

کلیه تراکنش های مالی بین عامل، متقاضی و سرمایه گذاران توسط نهاد مالی تایید می شود.

ریسک سرمایه‌گذری

با توجه به اینکه متقاضیان تامین مالی جمعی شرکت‌های نوپا و استارت آپ ها می‌باشند و اینگونه کسب و کارها به دلیل اینکه در فضای ابهام و عدم قطعیت قرار دارند و از ثبات برخوردار نبوده، لذا دارای ریسک بالایی می‌باشند.

  • ریسک نکول: امکان این وجود دارد که متقاضی در اجرای طرح مورد نظر با شکست مواجه شده و همه یا بخشی از سرمایه را از دست بدهد.
  • ریسک تغییر در نرخ سود پیش بینی شده: در صورتیکه اجرای طرح مطابق با پیش بینی‌های انجام شده پیش نرود سودی کمتر از نرخ سود اعلام شده بدست آید.
  • ریسک نقدشوندگی: بعد از مشارکت در یک طرح امکان واگذاری سهم الشرکه وجود ندارد. حتی با وجود بازار ثانویه نقد شوندگی این بازار بسیار پایین خواهد بود.
  • ریسک ساختاری: به دلیل نو بودن و کامل نبودن ساختار، ممکن است تغیییراتی در ساختار اجرایی و نظارتی اعمال شود که سرمایه گذاری در طرح ها را متاثر سازد.
  • ریسک نرخ بهره: امکان تغییر نرخ بهره در اقتصاد وجود داشته و ممکن است باعث جذاب‌تر شدن بازارهای موازی جهت سرمایه گذاری گردد.
  • ریسک نوسانات نرخ ارز: با توجه به نوسانات نرخ ارز در بازار و تاثیر آن بر فعالیت کسب و کار امکان شکست یا عدم تحقق اهداف طرح را ایجاد می‌کند.

قوانین و مقررات

اطلاعات و قوانین مربوط به تامین مالی جمعی در وبسایت شرکت فرابورس ایران ارائه شده، برخی از موارد مهم به شرح زیر می باشد:

  • مطابق با دستورالعمل مصوب سازمان بورس و اوراق بهادار، در تامین مالی جمعی، منابع مورد نیاز راه اندازی یا توسعه یک کسب و کار تامین شده و تامین کننده منابع، نقش مشارکت کننده در طرح را داشته و در سود و زیان طرح شریک است.
  • حداکثر مبلغ قابل تامین از طریق تامین مالی جمعی برای هر طرح 100 میلیارد ریال است.
  • متقاضی ملزم به تامین حداقل 10 درصد وجه مورد نیاز طرح می باشد.
  • حداکثر مقدار قابل تامین از طریق هر تامین کننده شخص حقیقی، حداکثر به میزان 5 درصد از کل مبلغ هر طرح است.
  • تامین مالی جمعی برای یک طرح مشخص نباید به صورت هم زمان توسط چند سکوی مختلف انجام شود. عامل موظف است پیش از انتشار فراخوان تامین، بررسی های لازم را در این خصوص انجام دهد.
  • عامل موظف است ضمن تهیه محتوای آموزشی در سکوی خود برای تامین کنندگان، جهت کمک به آنها در درک ریسک هایی مانند امکان زیان یا عدم نقد شوندگی، ترتیبی اتخاذ کند تا هر تامین کننده حداقل یک بار پس از ورود به سکوی عامل، محتوای مزبور را مشاهده نماید.
  • عامل موظف است ریسک های مربوط به طرح را از طریق سکو به اطلاع تامین کنندگان برساند و ترتیباتی اتخاذ نماید تا هر تامین کننده پیش از اقدام به مشارکت در طرح، آگاهی خود را از ریسک های مذکور اعلام نماید.
  • عامل موظف است شرایطی را فراهم کند تا هر تامین کننده قبل از سرمایه گذاری بر روی هر طرح، به منظور اطمینان از ثبت طرح در سکوی دارای مجوز، کد تاییدی را از سامانه فرابورس دریافت کند.
  • شرایط متقاضی به شرح ذیر است:

    الف) شخص حقوقی باشد؛
    ب) دعاوی دارای اثر با اهمیت حقوقی یا کیفری علیه شرکت/ موسسه و اعضای هیئت مدیره یا مدیر عامل/ رئیس شرکت/ موسسه متقاضی وجود نداشته باشد؛
    ج) اعضای حقیقی هیئت مدیره و مدیر عامل شرکت/ موسسه متقاضی باید گواهی عدم سوء پیشینه ارائه دهند، که از زمان صدور آن بیش از یک ماه نگذشته باشد؛

  • تامین کنندگان باید دارای کد بورسی باشند.

علاقه مندان برای مطالعه بیشتر می توانند اینجا دستورالعمل مربوط به تامین مالی جمعی را مطالعه نمایند.

پرسش های متداول

1- تامین مالی جمعی چیست؟

نوعی روش تامین مالی طرح ها و پروژه ها می باشد که تعداد زیادی از تامین کنندگان اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی با مبالغ خرد و در بستر اینترنت در آن مشارکت دارند.

2- چه شرکتهایی می توانند از طریق تامین مالی جمعی اقدام به جذب منابع نمایند؟

اشخاص حقوقی که دارای دعاوی حقوقی یا کیفری با اهمیتی علیه شرکت، اعضای هیئت مدیره، مدیر عامل یا رئیس شرکت یا موسسه متقاضی وجود نداشته باشد. همچنین حوزه جغرافیایی اجرای طرح باید در داخل کشور باشد.

۳- چه شرکتهایی می توانند خدمات تامین مالی جمعی ارائه دهند؟

یک نهاد مالی ثبت شده دارای مجوز فعالیت معتبر یا شخص حقوقی باشد که از طریق انعقاد قرارداد با نهادهای مالی اقدام به ارائه خدمات نماید. شخص حقوقی که اقدام به تامین مالی جمعی می نماید، موظف است زیر ساختهای لازم و بستر اینترنتی مناسب با امنیت بالا برای انجام فرآیند را فراهم نماید.

۴- چه اشخاصی می توانند در تامین مالی جمعی مشارکت کنند؟

اشخاص حقیقی و حقوقی دارای کد بورسی

۵- آیا نظارتی بر طرح ها و نحوه استفاده از مبالغ سرمایه گذاری شده وجود دارد؟

کارمزد مدیریت به صورت روزانه محاسبه می‌شود و در هر سه ماه طبق قرارداد، توسط سرمایه‌گذار به شرکت سبدگردان پرداخت می‌شود.

بله، عامل و نهاد مالی موظف به بررسی مستندات، اطلاعات، شرایط و زمان بندی اجرای طرح یا برنامه کسب و کار متقاضی و اعلام سطح ریسک سرمایه گذاری در طرح مورد نظر می باشند. همچنین متقاضی موظف به ارائه گزارش های دوره ای می باشد.

۶- آیا برای میزان مشارکت در تامین مالی جمعی محدودیتی وجود دارد؟

حداقل مشارکت اشخاص حقیقی و حقوقی در هر پروژه تامین مالی جمعی 5 میلیون ریال بوده و حداکثر مقدار مشارکت هر شخص حقیقی در هر پروژه تامین مالی جمعی 5 درصد از کل مبلغ هر طرح می باشد درحالیکه برای حداکثر مشارکت اشخاص حقوقی محدودیتی وجود ندارد.

۷- درصورتيكه حد سرمایه مورد نیاز در مدت مقرر تامین نشود، سرمایه ظرف چند روز به حساب مشارکت کنندگان عودت می باید؟

در صورتی که در مدت مقرر برای جمع آوری سرمایه، مبالغ جمع آوری شده به حداقل مبلغ درخواستی سرمایه پذیر نرسد، پروژه لغو شده و مبالغ طی یک هفته به حساب سرمایه گذاران عودت می شود.

۸- درصورتيكه حد سرمایه مورد نیاز در مدت مقرر تامین نشود، آیا امکان تمدید دوره وجود دارد؟

با درخواست متقاضی و تایید عامل، نهاد مالی و فرابورس امکان تمدید زمان سرمایه پذیری تا حداکثر 2 ماه قابل انجام است که در این شرایط در صورت عدم تکمیل پروژه تا پايان زمان جدید پروژه، طی یک هفته سرمایه ها عودت خواهد شد.

۹- سود مشارکت در تامین مالی جمعی چگونه پرداخت می شود؟

سود مشارکت در طرح های مختلف، متفاوت است و در تعریف هر طرح در خصوص سود مشارکت توضیحات کامل اراده می گردد. در اکثر طرح ها سود ماهانه به صورت علی الحساب پرداخت شده و در پایان قرارداد سود طرح محاسبه شده و ما به التفاوت آن به مشارکت کنندگان پرداخت می شود.

۱۰- آیا برای پرداخت اصل و سود سرمایه گذاری تضمینی وجود دارد؟

طبق دستورالعمل، مشارکت کنندگان در سود و زیان طرح شریک شده و تضمینی برای بازگشت اصل سرمایه و پرداخت سود وجود ندارد. اما به منظور تامین اعتماد مشارکت کنندگان تضامین لازم جهت انجام تعهدات قراردادی، تامین اصل سرمایه و در بعضی موارد جهت تضمین پرداخت سود اعلام شده طرح، از متقاضی دریافت می شود. این تضامین شامل چک و سفته می باشد.

در توضیحات هر طرح در این خصوص شفاف سازی می شود.

۱۱- آیا افراد خارجی می توانند در تامین مالی جمعی مشارکت کنند؟

بله، بر اساس دستورالعمل تامین مالی جمعی، منابع مالی مورد نیاز طرح ها می تواند از تامین کنندگان خارج از کشور نیز جمع آوری شود.

۱۲- آیا عملیات تامین مالی جمعی توسط سازمان بورس و اوراق بهادار نظارت می شود؟

سازمان بورس و اوراق بهادار از طریق کارگروه ارزیابی بر ارکان و اجرای تامین مالی جمعی نظارت دارد. کارگروه ارزیابی دارای پنج عضو و یک دبیر می باشد. اعضای کارگروه شامل: یک نفر به نمایندگی از رئیس سازمان به عنوان رئیس کارگروه؛ دو نفر به نمایندگی از فرابورس؛ دو کارشناس در حوزه فعالیت تامین مالی جمعی، با پیشنهاد فرابورس و تایید رئیس سازمان؛ یکی از مدیران فرابورس به عنوان دبیر کارگروه.

۱۳- طول دوره سرمایه گذاری چه مدت می باشد؟

طرح های مطرح در این بازار معمولا زود بازده و دارای سر رسید حداکثر یکساله می باشند.

۱۴- آیا قبل از سر رسید قرارداد امکان فسخ سرمایه گذاری توسط سرمایه گذاران وجود دارد؟

در حال حاضر چنینی امکانی وجود ندارد. اما طبق دستورالعمل شرکت عامل و فرابورس موظف هستند برای طرح های با ارزش بیش از 20 میلیارد ریال بازار ثانویه ایجاد کنند تا سرمایه گذاران امکان واگذاری سهم الشرکه خود را به دیگران داشته باشند. اما برای طرح های با ارزش کمتر از 20 میلیارد ریال الزامی وجود ندارد. از آنجایی که اکثر طرح های تامین مالی جمعی، دارای ارزش کمتر از 20 میلیارد ریال بوده و کوتاه مدت و حدود یک ساله می باشد، بازار ثانویه برای آن تشکیل نمی گردد. لذا برای سرمایه گذاران این طرح ها امکان واگذاری سهم الشرکه قبل از موعد وجود ندارد.

۱۵- برای مشارکت در تامین مالی جمعی نیاز به پرداخت هزینه یا کارمزد است؟

خیر، کارمزدهای لازم جهت پرداخت در فرآیند تامین مالی جمعی به عهده متقاضی می باشد.

۱۶- تامین مالی جمعی چه ریسک هایی برای سرمایه گذاران دارد؟

اصولا این نوع تامین مالی برای کسب و کارهای دانش بنیان و نوپا با ریسک بالا صورت می گیرد بنابراین ریسک شکست طرح ها وجود دارد. از این رو سرمایه گذاران قبل از انجام سرمایه گذاری باید با دقت اطلاعات و متندات منتشر شده در این خصوص را مطالعه کنند. از سوی دگیر برای کاهش این ریسک شرکت عامل با دریافت تضامین لازم از متقاضی، ریسک نکول طرح را تا حدودی کاهش می دهد.